Trid iz-zmien biex tieqaf tpejjep.

Hemm 4 passi:

1. Ahseb fir-ragunijiet ghaliex trid tieqaf.

2. Ipprepara biex tieqaf.

3. Hu azzjoni. Ieqaf.

4. Kompli ahdem biex ma tpejjipx aktar.

L-ewwel pass jista' jehodlok minn ftit jiem sa xi snin. It-tieni u t-tielet pass jistghu jsiru fi ftit sighat jew forsi xi gimghat. Ir-raba' pass huwa mehtieg - jistghu jghaddu xhur qabel inti jkollok konfidenza fik innifsek li qatt ma tkun trid sigarett iehor f'hajtek.

Aqrah, sakemm tkun ghaddejja minn dawn l-erba' passi. Zommu mieghek biex tfakkar lilek innifsek x'inti taghmel.

Jekk tasal sar-raba' pass u mbaghad taqa' lura, erga' ibda mill-bidu. Hafna nies ikollhom jippruvaw diversi drabi qabel ma jaqtghu t-tipjip ghal kollox.

Jekk inti ippruvajt qabel u ma rnexxilekx, xorta ibqa' ipprova. Jekk m'intix certa li tista' taghmilha, ahseb f'dan:

L-akbar mistoqsija hi: inti veru trid tieqaf? Ghax din hija c-cavetta tas-success. Iddeciedi li trid tieqaf, u tara kif jirnexxilek. Hafna nies baqghu mistaghgba kemm kienet facli ghalihom li jieqfu la darba dahhluha f'mohhhom li jridu jieqfu verament.

Biex tghin lilek innifsek tiehu decizjoni, oqghod ahseb x'vantaggi tikseb jekk tieqaf tpejjep.

• tehles minn vizzju li jneffqek il-flus u li hu ta' hsara ghal sahhtek.

• ikollok Lm10 - Lm15 ohra x'tonfoq f'gimgha.

• tibda tinxtamm b'riha aktar pjacevoli, u mhux b'riha tinten. Ma jkollokx aktar dwiefer u snien imtebbghin.

• tkun iktar f'sahhtek u tkun tista' tiehu nifs aktar facli - ezempju meta titla' t-tarag jew tigri biex tilhaq tal-linja.

• u ma jkollokx hsibijiet li forsi qed toqtol lilek innifsek.

 

Ghall-futur

• tieqaf mit-tqahqih tas-sigaretti.

• issofri inqas minn xi rjihat jew infezzjonijiet.

• u tevita l-perikli li jkollhom jaffrontaw dawk li jpejpu.

 

Jekk taqta' t-tipjip qabel ma jaqbdek xi kancer jew xi problema serja tal-qalb jew marda fil-pulmun ikkawzata mit-tipjip, tkun evitajt kwazi r-riskji kollha ta' mewt jew ta' dizabilita assocjata mat-tipjip.

La darba taqta' t-tipjip, anke shabek u tal-familja jibbenefikaw minn dan.

• ikunu jistghu jgawdu aktar arja nadifa.

• dak li jkun jiehu gost aktar joqghod mieghek. Ftakar fis-slogan: "Bus lil xi hadd li ma jpejjipx u duq id-differenza"

• tfal li jghammru f'dar li fiha ma jsirx tipjip, ghandhom inqas riskju li jaqbadhom xi rih jew ukoll xi pneumonia.

• jekk inti ma tpejjipx, ic-cans li t-tfal tieghek jkunu jridu jibdew ipejpu huwa inqas.

• u ghalkemm ir-riskju l-kbir tat-tipjip huwa ghal dak il-bniedem li jpejjep, dawk in-nies li ma jpejpux jew joqoghdu ma' dawk li jpejpu, ghandhom riskju akbar li jaqbadhom il-mard tas-sider.

 

Kbira kemm tkun kbira ghall-ewwel, fl-ahhar tnin, sakemm int ma ccedix.

Tmur aktar malajr jekk int ma tfittixx baxx baxx ghal sigarett.

Veru hemm zminijiet hziena biex tieqaf - ezempju meta tkun taht stress kbir. Ghalhekk ipprova ghazel zmien tajjeb. Imma oqghod attenta u tantx iddum biex taghmilha. Huwa facli hafna li toqghod issib l-iskuzi biex ma tiqafx tpejjep.

Ma tistax tghid hekk qabel ma tkun ippruvajt. Madankollu, anke jekk ma jirnexxilekx ghall-ewwel darba, ibqa' pprova ghax fl-ahhar jirnexxilek. Xi whud ikollhom jippruvaw diversi drabi qabel ma jkollhom success.

Ieqaf issa. Iktar ma tkompli tpejjep, iktar se taghmel hsara lilek innifsek u se taghmilha aktar difficli ghalik li tieqaf.

Stenna ftit, u tara kemm hu ahjar li tkun persuna ma tpejjipx.

Wara li tkun ghelibt il-vizzju, il-hajja jkollha aktar valur li tghixha. Ezempju, tibda ttieghem u tiehu gost aktar bl-ikel.

Ahseb fuq x'qed tikkawza lill-familja tieghek issa, b'dan it-tniggiz kollu. Ftit gimghat b'burdata hazina jghamlu tajjeb biex aktar tard ikollok hajja iktar twila u f'sahhitha.

Ipprova u tara. Kont timxi sewwa qabel ma bdejt tpejjep u hekk jerga' jigri jekk taqta' t-tipjip.

Iva jista' jkun li tibda zzid fil-piz, imma tista' titilfu fi ftit xhur, specjalment jekk toqghod iktar attenta x'tiekol. It-tipjip huwa iktar ta' hsara ghalik milli l-piz zejjed, ghalhekk huwa iktar importanti li ssolvi din il-problema l-ewwel.

Sfortunatament, anke ftit sigaretti kuljum, huma ta' hsara ghas-sahha.

Thalli 'l hadd jidhak bik. Sigaretti li fihom inqas qatran minn ohrajn, xorta huma ta' dannu ghal sahhtek. L-uniku sigarett li ma jaghmilx hsara huwa dak is-sigarett li ma jinxteghelx.

Ipprova ikseb ftit ghajnuna minghand il-familjari u l-hbieb.

Iddeciedi meta ser tieqaf. Aghzel gurnata fejn ma tkunx taht hafna stress. Il-gurnata ta' qabel, nehhi s-sigaretti kollha, recipjenti fejn tarmi l-irmied tas-sigaretti (ash trays) u lighters.

Li tieqaf tpejjep darba ghal dejjem, huwa pass kbir. Ghalhekk imxi gurnata b'gurnata. Aghmel l-ewwel gurnata wahda specjali. Forsi toqghod fis-sodda ftit aktar mis-soltu, jew tqum kmieni. Hu banju bil-kwiet. Ghall-kolazzjon, hu l-ghasir tal-frott - it-toghma tkun friska ghalhekk thossok ahjar. Ippjana xi haga specjali ghal tmiem il-gurnata bhala rigal talli ma tkunx pejjipt.

tbiddel ir-rutina tieghek halli tevita s-sitwazzjonijiet li fihom jigik aptit kbir li tpejjep sigarett. Aktar ma tbiddel ir-rutina, aktar ikun facli ghalik li tieqaf tpejjep. Tibzax, mhux se tghaddi ghomrok kollu tipprova tevita s-siwazzjonijiet perikoluzi; ikunu biss ftit gimghat sakemm idderri lilek innifsek li ma tpejjipx.

Jekk ikollok hajra kbira li tpejjep, allura l-aktar haga importanti hi li taghmel xi haga ohra minflok.

Jekk se toqghod hemm bil-qieghda bix-xewqa ta' sigarett u toqghod tahseb dwaru, ghandu mnejn tispicca tpejjep. Imma jekk tqum u taghmel xi haga

Ftakar li kieku s'issa forsi tkun hadt minn 100 sa 400 nifs ta' tabakk kuljum u gismek ikun dara ghal ammont konsiderevoli ta' nikotina kull darba. Ghall-ewwel forsi tkun irritabbli u ma tkunx tista' tikkoncentra. Ghandu mnejn tghaddi minn burdati estremi - filli tkun ferhana, u filli mdejqa. Forsi jkollok dwejjaq fl-istonku, u wkoll soghla qawwija sakemm tibda tahden is-sistema ta' ndafa fil-pulmuni. Tinkwetax jekk ikollok minn dawn l-effetti. Tista' tiehu z-zmien sakemm tidra li m'ghandekx tpejjep. L-effetti huma kollha parti mill-process ta' titjib u dawn ghandhom jghaddu fi ftit gimghat. Jekk ikomplu, imbaghad iccekkja mat-tabib tieghek.

Jista' jkun ukoll li ma jkollok l-ebda effett. Xi nies jiksbu l-vantaggi kollha jekk jieqfu jpejpu, u ftit jew xejn ikollhom problemi.

Wara li l-ewwel entuzjazmu jkun naqas, xorta ibqa' zomm soda. Thallix lilek innifsek taqa' lura. Tpejjep ebda sigarett.

Hares lejn il-mera u oqghod ipprattika billi tghid: "Le Grazzi, jien ma npejjipx". B'dan il-mod tkun kapaci tghid le lil dawk li jpejpu u li jkunu jriduk tpejjep ukoll halli huma jhossuhom inqas hatja.

Warrab il-flus li kieku kellek tonfoq fuq is-sigaretti, u arahom dejjem jizdiedu.

Zomm ruhek okkupata, sib x'taghmel: Naddaf id-dar, aghmel xi ftit tizjin, ohrog iktar. Mur f'postijiet fejn ma tahsibx f'tipjip.

Zomm ruhek attiva. Ilghab xi sport, mur ghal xi mixja jew girja. Gieghel lil haddiehor jigi mieghek halli tiehdu gost flimkien. Ibqa' fakkar lilek innifsek il-hin kollu, bil-vantaggi li qed tikseb meta ma tpejjipx; tinxtamm aktar tfuh, tibla' arja nadifa, ikollok iktar flus u, l-iktar importanti, ghandek inqas cans li tmut ta' eta zghira.

Tista' tghin lilek innifsek biex tistrieh. Imtedd u ccekkja kull muskolu ta' gismek, wiehed ,wiehed. Ibda minn saqajk, il-pxiexen u l-kumplament. Jekk issib muskolu ftit iebes, aghfsu sew, zommu ghal ftit sekondi, imbaghad erhilu. Kompli ahdem fuq gismek

b'dan il-mod u spicca bil-wicc u l-qurriegha tar-ras

(scalp). Zgur li tistaghgeb meta tara kemm ghandek tensjoni f'gismek. Jew ipprova din: Oqghod bil-qiegha dritta fuq siggu, f'kamra kwieta. Aghlaq ghajnejk u oqghek isma' lilek innifsek tiehu n-nifs. Ghodd in-nifsijiet. Jekk tara li qed taljena mohhok u tahseb f'affarijiet ohra, erga' ibda ghodd in-nifsijiet.

Issa n-nies mhux ha joqoghdu jaghmlu ghageb izjed kemm mort tajba. Jahsbu li issa ghadda kollox. Imma ghalik, dan huwa l-iktar zmien importanti.

Kull darba li jkollok aptit li tpejjep, ftakar kemm inti aktar f'sahhtek issa li waqaft. U iktar sinjura wkoll! Ippremja lilek innifsek u lill-familja b'dak li tkun faddalt. Jekk waqaft tpejjep ma' xi haddiehor, komplu ghinu lil xulxin.

Issa huwa l-waqt li toqghod attenta dwar il-piz tieghek. Jekk din hija problema ghalik, ipprova kemm jista' jkun li taqta' l-helu u l-ikel li jhaxxen. Jekk trid tiekol iktar, ikkoncentra fuq l-insalati, frott frisk u haxix. Oqghod attenta. Toqghodx iggib skuza li qed tehxien, biex terga' tibda tpejjep. Jekk irnexxielek teghleb it-tipjip, zgur li tista' taghmel dan ukoll rigward il-piz.

Difficli biex tghid ezattament. B'sorpriza ghal xi whud, din tista' tkun veru malajr. Ghal ohrajn, jistghu jghaddu ftit gimghat qabel ma din ix-xewqa tibda tnin. Imbaghad issir iktar facli, ghalkemm jista' jkun li ghal xi zmien thoss ugigh akut kultant.

Ghaliex trid taqta' dak li forsi hu probabbli vizzju stabbilit sew. U dan mhux dejjem facli li tghamlu u jista' jiehu ftit zmien.

Ghal hafna min-nies, it-twegiba hi LE. M'hemmx aktar sigaretti. Huwa hafna facli li tpejjep ftit sigaretti ghall-bidu u f'daqqa wahda terga' tibda tpejjep bhal qabel, jekk mhux ukoll, aktar. Sigarett wiehed jew ukoll sigarru jew pipa, jistghu jkunu l-quccata (bidu) taz-zurzieqa.

'Hypnosis' u 'Acupuncture' huma msemmija hafna. Jistghu jghinu lin-nies biex jieqfu imma ma tantx huma effettivi biex in-nies jibqghu ma jpejpux; u din hi l-aktar haga importanti. Chewing gum tan-nikotina li jista' jittiehed ghal xhur jekk hemm bzonn, ukoll jista' jghin lil xi whud. Imma ma tantx ghandu toghma tajba, huwa gholi mhux hazin (ghalkemm irhas mis-sigaretti), u trid tomoghdu b'mod specjali - bil-mod hafna.

Fil-mument, tista' takkwistah biss fuq ricetta tat-tabib, u trid thallas il-prezz shih ghax ma jinstabx fil-Qasam tas-Sahha Nazzjonali.

M'hemm ebda kura ahjar biex tghinek tieqaf tpejjep hlief ir-rieda tieghek.

Jiddependi dwar liema hsara qed titkellem. Ser tehles mill-ewwel mit-tniggiz tal-qatran, carbon monoxide u veleni ohra. Fi ftit jiem, in-nifs u snienek se jkunu aktar nodfa. Fi ftit jiem jew gimghat, is-sistema tan-nifs tkun ahjar. Xi problemi tac-cirkulazzjoni wkoll imorru ahjar fi ftit gimghat. Rigward il-mard tal-qalb, ir-riskji jonqsu aktar.

Ir-riskji li jaqbdek kancer fil-pulmun u hafna mard iehor ikkawzat mit-tipjip, tant jibdew jonqsu li kwazi jigu daqs li kieku ma tkun pejjipt qatt. Certament, inqas ma tkun ghamilt hsara lil gismek, iktar se jkun hemm fejqan malajr, ghalhekk iktar ma taqta' mit-tipjip kmieni, iktar ahjar.

Ma tkunx waslet l-ahhar tad-dinja, jekk terga' taqbad tpejjep. Ma jfissirx li inti fallejt.

Sfortunatament, meta xi nies jergghu jaqbdu jpejpu, ipejpu daqs jew iktar minn qatt qabel, specjalment ghall-ewwel. Jekk trazzan lilek innifsek fil-hin, tista' tevita dan kollu. Jekk le, tghallem mill-waqgha li tkun waqajt halli darb'ohra tkun taf kif tevitaha. Forsi tkun tlift il-battalja, imma xorta ghad tista' tirbah il-gwerra.

Hejji ruhek, aghzel gurnata li fiha tista' terga tieqaf, u kompli miexja biex tieqaf mit-tipjip.

Hemm hafna cajtiet li jinghadu dwar il-waqfien mis-sigaretti, u issa tkun fuq in-naha li tircievi xi whud minnhom, jekk tipprova. Imma thallix dawn ic-cajtiet inessuk kemm hi serja dil-bicca xoghol.

Biex tieqaf tpejjep trid iz-zmien, u mhux dejjem huwa facli. Imma ma tahsibx li jkun ta' siwi?

Jekk ghandek bzonn aktar ghajnuna jew pariri kif ghandek taqta' mit-tipjip, ghandek iccempel 241484 fic-Centru Taghrif Dwar Sahhtek u tinghatalek aktar informazzjoni dwar il-klinika biex tieqaf tpejjep.

HPD 1999